Dünya "Soçidən nə gözləyir?"

2022-08-05 16:29:00

Dünya

Məlum olduğu kimi, 2022-ci il avqustun 5-də prezidentlər Rəcəb Tayyib Ərdoğan və Vladimir Putinin Soçidə görüşü ərəfəsində əlamətdar hadisələr baş verdi. Əvvəla, qeyd edək ki, rus sülhməramlıları Qarabağda Azərbaycanın hərbi “Qisas” əməliyyatına mane olmadı. Təbii ki, erməni separatçıların nümayəndələri dərhal sülhməramlıların onları “qoruması üçün” və “şikayət etmək üçün” qaçdılar. Rusiya sülhməramlıları məntəqəsi bu uğursuz qasidləri danışıqlar masasında Rusiya bayrağının yanında Azərbaycan bayrağı və tərsinə asılmış Ermənistan bayrağı ilə qarşılayıb. Bu cür “təsadüfi simvolik nüans” rəsmi açıqlamalardan daha çox şey deyir – bu, “Artsax” separatçı layihəsinin və ümumiyyətlə, regiondakı erməni lobbisinin maraqlarının Rusiyanın həyati maraqlarına qurban verilə biləcəyinə işarədir.
Bu gün Rusiya üçün önəmli olan Türkiyə, Azərbaycan və Gürcüstanla əməkdaşlıqdır. Rusiyanın “Kommersant” nəşri bu yaxınlarda “Gürcüstan Rusiyaya alışıb” məqaləsində yazır ki, Gürcüstan və Türkiyədən tranzit “xarici dünyaya açılan pəncərə” kimi Rusiya üçün nə qədər vacibdir. Material əlbəttə rus izzəti-nəfsini zədələməyəcək şəkildə yazılıb, lakin diqqətlə təhlil etdikdən sonra belə nəticəyə gəlmək olar ki, Rusiya Gürcüstan və Türkiyədən asılıdır. Axı, Ukraynaya təcavüz edən Rusiya özünü beynəlxalq sanksiyalar və təcrid altına salıb. Məhz Rusiya Federasiyasının Gürcüstan və Türkiyədən keçən “həyat yolu”na ciddi ehtiyacı var.
“Transparency International" təşkilatı avqustun 3-də Rusiya-Gürcüstan arasında maliyyə, iqtisadi və ticarət göstəricilərini təsvir edən bir sıra rəqəmləri əks etdirən hesabat dərc edib. Ümumilikdə, ilin birinci yarısında rusiyalıların pul köçürmələri, eləcə də ixrac və xüsusilə məhsulların təkrar ixracı hesabına Gürcüstana 1,2 milyard dollardan çox vəsait daxil olub. "Kommersant" yazır ki, bu, ötən ilin ilk altı ayı ilə müqayisədə 250% çoxdur. Həmçinin, “Vahid Milli Hərəkat"dan Gürcüstan parlamentinin üzvü Roman Qotsiridze müsahibəsində “Kommersant” nəşrinə bildirib ki, son aylarda Gürcüstandan keçməklə Türkiyədən Rusiya Federasiyasına tranzit marşrutu “əsl həyat yoluna çevrilib”. Həmçinin, Mərkəzi Asiyadan və Çindən Avropaya gedən mal və məhsulların Rusiyadan keçməsinin azalması Gürcüstanın tranzit imkanlarını daha çox artırır. Gürcüstanın yerli nəqliyyat şirkətləri, limanlar və "Gürcüstan Dəmir Yolu" Qazaxıstan, Özbəkistan, Türkmənistan və Çindən gələn təkliflərin fonunda çiçəklənir və çiçəklənir.
Təbii ki, belə bir şəraitdə separatçıların nazı ilə oynamaq Kremlin maraqlarına uyğun deyil. Baxmayaraq ki, onsuz da separatçılar artıq diqqətə layiq bir obyekt kimi qəbul olunmurlar. Bu, artıq separatçı Abxaziyada özünü büruzə verir. Belə ki, Vladimir Putin əslində separatçılardan kobud şəkildə Rusiyanın işğal etdiyi Abxaziya torpaqlarını çox quru şəkildə və onların “qəzəbinə” əhəmiyyət vermədən geri verilməsini tələb edir. ”. Bu torpaqların əslində Gürcüstanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazisi olması faktını və verilməsi məsələsini əslində Tiflis ilə həll etmək lazımdır. Baxmayaraq ki, hələlik Moskvada, görünür, tam başa düşmürlər, amma hadisələrin obyektiv inkişafı çox güman bunu anlamağa məcbur edəcək.
Putinlə Ərdoğanın Soçi görüşü ərəfəsində uzun illər ABŞ-da yaşayan publisist, politoloq Andrey Piontkovski Ukrayna televiziyasına maraqlı müsahibə verdi. Politoloqun sözlərinə görə, Türkiyə prezidenti Ərdoğanla gözlənilən görüşdə Putin ondan Ukrayna ilə danışıqlarda sülhməramlı olmasını istəyəcək. Andrey Piontkovski hesab edir ki, Vladimir Putinin Ukraynada atəşkəsə və ən azı bir növ qələbəyə çox ehtiyacı var, bunun əvəzində o, Qarabağı və Suriyanı Ərdoğana təslim edə bilər.
“Sabah o, Soçiyə gələcək və Putin onu belə bir sülh prosesinin mərkəzi olmağa inandırmağa çalışacaq. Amma Ərdoğan sıradan adam deyil, o, Putindən bunun üçün baha qiymət tələb edəcək və bunun Putinə necə baha başa gələcəyini indidən görürük. Azərbaycan ordusu, hansı ki, mahiyyət etibarı ilə Türkiyə ordusudur və keçən il Türkiyə ilə Azərbaycan ordularının birləşməsi haqqında müqavilə imzalanıb - Qarabağda hücuma keçdi. Onlar əvvəlki müharibədə bacarmadıqlarını başa çatdırmağa və bütün Qarabağ ərazisini geri almağa çalışırlar. Ərdoğanın şərti Rusiya tərəfinin müdaxilə etməməsi olacaq”, deyə Piontkovski izah edib.
Politoloqun sözlərinə görə, Ərdoğan Suriyada da maraqlıdır:
“O, Hələb şəhəri azad edilənə qədər Suriyanın şimalında İdlib əyalətində aktivləşməyə hazırlaşır. Hələb Osmanlı İmperiyası üçün simvolik şəhərdir. Öz xalqına yalan satmağa yaxud yalançı qələbəni sırımaq üçün barışıq ab-havasını aşılamağa möhtac olan, Ərdoğanın irəli sürdüyü çətin şərtlərin qarşısında çıxılmaz vəziyyətdə olan Putin təkcə Əsədi deyil, öz müttəfiqi Ermənistanı da satmağa gedər".
Politoloq hesab edir ki, hazırda Putin atəşkəsə can atır, çünki o zaman simasını xilas edə bilər:
“Putinin prioriteti yalnız Ukraynadır. İndi söhbət hətta Kiyev və Odessanın tutulması deyil, simasını xilasedici etməkdir. O, niyə bu qədər atəşkəsə can atır? Eyni zamanda, o, təkcə ORDLO və Krıma deyil, həm də Zaporojye və Xerson vilayətlərinin böyük bir hissəsinə sahib olacaq və bunu öz qələbəsi kimi satacaq”, deyə Piontkovski vurğulayıb.
Xatırladaq ki, Rəcəb Tayyib Ərdoğan artıq bir dəfə bu il martın 29-da İstanbulda danışıqlar təşkil etməklə Rusiya rəhbərliyinə müharibəni bitirmək və “üzünü xilas etmək” şansı vermişdi. Sonra təkcə Rusiya işğalçı qoşunlarının Ukraynanın Kiyev və Çerniqov vilayətlərindən çıxarılması haqqında deyil, həm də Ukraynanın qalan ərazisinin (xüsusən də) mərhələli şəkildə işğaldan azad edilməsini nəzərdə tutan sülh sazişinin hazırlanması haqqında razılıq əldə olundu. Krımın 15 ildən sonra Ukraynaya qaytarılması təklif edildi. Amma Kreml buna germədi və ilk növbədə Rusiyanın XİN naziri Sergey Lavrov (Kalantaryan) beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərin bərpasının əleyhinə idi.
İndi Rusiya rəhbərliyinə aydın oldu ki, Ukraynada müharibənin gələcəyi dalana dirənib. Ona görə də tam mümkündür ki, Türkiyənin vasitəçiliyi ilə yenidən sülh yolu ilə nizamlanmaya cəhd göstərilsin. Təbii ki, artıq işğal olunmuş rayonların Rusiya tərəfindən ilhaqından söhbət gedə bilməz, lakin Kreml rəhbərliyi “simasının xilası” üçün işğalın mərhələli şəkildə ləğvi ilə razılaşa bilər.
Cənubi Qafqazdakı münaqişələrin də həlli mümkündür. Lakin bunun üçün Kreml prinsipial olaraq bütün separatçı layihələrin, ilk növbədə, “Artsax”ın ləğvi ilə razılaşmalıdır. Axı Zəngəzur dəhlizindən keçə biləcək Türkiyəyə “həyat yolunu genişləndirmək” onun öz maraqlarına uyğundur.
Həmçinin, Gürcüstan Türkiyənin dəstəyində və Rusiyanın tranzitinin onun ərazisindən keçməsində maraqlı olduğunu nəzərə alaraq, sonda Abxaziya və Sxinvali bölgəsinin işğaldan azad edilməsi məsələsini də gündəmə gətirə bilər. Ukraynada olduğu kimi, bu üsul Kreml rəhbərliyi üçün münaqişənin mərhələli həlli və “simanın xilası” rolunu oynaya bilər.
Belə perspektivlərin real olub-olmadığını prezidentlər-Putinlə Ərdoğanın Soçi görüşünün nəticələri göstərəcək. Amma Türkiyənin səyləri nəticəsində Ukraynanın Kiyev, Çerniqov və Sumı vilayətlərinin işğaldan azad edilməsi və bu gün Ukrayna taxılının tranziti artıq həll olunması digər regionlarda da münaqişələrin köklü həllinə müəyyən ümidlər verir.
Ülviyyə, Hurriyyet.az


Ada Studiya

Ailə, uşaq, fərdi, hamilə, cütlük və ad günü çəkilişləri.
Əlaqə: 0557949055
İnstagram: _ada_studio
Tiktok: adastudiya


Load Time (S) : 0.062785