Balkan bölgəsi Serbiya-1 avqust 1914 və 1 avqust 2022-yə

2022-08-03 14:37:00

Balkan bölgəsi Serbiya-1 avqust 1914 və 1 avqust 2022-yə

1 avqust əlamətdar tarixdir. 1914-cü bu tarixdə Birinci Dünya Müharibəsi başladı. Bu müharibənin səbəbinin tarixi yaxşı məlumdur. Bu, Avstriya-Macarıstan taxt-tacının varisi ershersoq Frans Ferdinandın Sarayevoda serb terrorçuları tərəfindən öldürülməsidir.

Antanta ölkələrinin, o cümlədən o vaxtkı Rusiya imperiyasının serb ekstremistlərinə niyə “çox əluzunluq etməyə icazə verdiyi” də məlumdur. Almaniyaya Osmanlı imperiyasından keçərək Hind okeanına birbaşa çıxışı təmin edəcək strateji Bağdad Dəmir Yolu magistralı Serbiya ərazisindən keçməli idi ki, buna da yol vermək Britaniya imperiyasına yaraşmazdı. Bu halda Hind okeanı bölgəsi burada var olmaq üçün uzun müddət əlləşib-vuruşan Britaniyanın maraqlarına cavab vermirdi və Almaniyanın Britaniya imperiyasına meydan oxuması olardı. Balkanlardakı qarşıdurma bu planların qarşısını almaq üçün yol qsmində görüldü. Nəticədə bu münaqişə dünya müharibəsinə çevrildi.
İyulun 31-dən avqustun 1-nə keçən gecə Kosovonun etnik serblərin məskunlaşdığı ərazilərində eskalasiya baş verdikdən sonra qaçılmaz müharibə ehtimalları gündəmə gəlməyə başladı. Ancaq Kosovo hakimiyyəti Kosovoda yaşayan serblərdən serb nömrələrinin yenidən qeydiyyata alınmasını bir ay təxirə saldı. Serbiya hakimiyyəti də intensivliyi azaltdı. Balkanlarda “böyük müharibə”nin yox, bəzi tərəflərin bölgədə taiktiki hesablaşması göründü. Üstəlik, indiki geosiyasi konfiqurasiyada o, çox güman ki, prinsipcə burada mövcud ola bilməz.
Serbiya müstəqil geosiyasi oyunçu və hətta hər hansı mühüm geosiyasi gücün “mühüm vassalı” kimi çoxdan sıradan çıxıb. Tranzit axınları çoxdan Serbiyadan yan keçib. Serbiya hakimiyyəti “Rusiya ilə dostluq” ritorikasını yalnız sözdə və “ətalətdən kənar” işlədir, amma əslində ölkə uzun müddətdir ki, nəinki NATO ölkələrlə əhatə olunub, həm də NATO və Aİ-yə daxil olmağa can atır. Yeri gəlmişkən, Kosovo da eyni yönə meyl edir. Serbiyadan ayrılan Albaniya və Çernoqoriya artıq NATO-dadır. Yeri gəlmişkən, faktiki olaraq eyni serblərin yaşadığı Çernoqoriya Kosovonun “müstəqilliyini” tanıyır.
Burada Serbiya ilə Ermənistan arasında çoxlu analogiya aparmaq olar. Hər iki ölkə sözdə Rusiyanın “müttəfiqi” sayılır. Amma hər ikisində də qərbyönlü Maydanlar "partlamışdı". Hakimiyyətdə sırf qərbyönlü siyasətçilər, müvafiq olaraq, “Sorosçu” Aleksandr Vuçiç və Nikol Paşinyandır. Üstəlik, Serbiyanın baş naziri LGBT nümayəndəsi, açıq-aşkar lgbt təmsilçisi lezbiyan Ana Brnabiçdir. Ermənistanda isə LGBT nümayəndələri hələlik belə vəzifələrə təyin edilməyib, lakin Ermənistan parlamentində transgenderin artıq çıxış etdiyinə baxsaq, burada hər şey hələ qabaqdadır.
Serblər Maydanın devirdiyi "Rusiyanın dostu" eks-prezident Slobodan Miloşeviçi çoxdan Haaqa Beynəlxalq Məhkəməsinə çoxdan veriblər və o da həbsxanada ölüb. Analoji olaraq, ermənilərin Robert Köçəryanı, Serj Sarkisyanı və Qarabağda azərbaycanlı əhalinin soyqırımını törədən digər təşkilatçıları, xüsusən də Xocalını mühakimə olunmaq üçün Azərbaycana təhvil verməsi eyni anlama gələrdi.
Lakin Ermənistanla etdiyi kimi, Serbiyada da Rusiya da guya “sarsılmaz dostluq və müttəfiqlik” oyununu davam etdirmək məcburiyyətindədir. Düzdür, Serbiyada həqiqətən də hakimiyyətə iddialı olan Kremlpərəst qisasçılar praktiki olaraq yoxdur. Ermənistanda isə Qarabağ klanından) qalma rusyönlülər hələ də var, lakin sürətlə marginallaşırlar və Rusiya Qarabağdan sülhməramlıları çıxardıqdan sonra separatizmin son ocaqlarının aradan qaldırılması ilə nəhayət siyasi səhnədən uzaqlaşdırılacaqlar. Amma Serbiya və Ermənistanın bir ortaq cəhəti var - Rusiya bu gün onlar üçün döyüşməyəcək.
Kosovodakı hazırkı eskalasiya açıq şəkildə təşkil olunub. Bu, Kosovo prezidenti Vyosa Osmani və Kosovonun baş naziri Albin Kurtinin Vaşinqtonda ABŞ dövlət katibi Entoni Blinkenlə görüşündən sonra baş verib. Bu görüşdə Vyosa Osmani bəyan edib ki, Rusiya Avropada, o cümlədən Qərbi Balkanlarda sabitliyi pozmaqda davam edir və bu baxımdan Kosovonun ABŞ-ın dəstəyinə ehtiyacı var. Və çox güman ki, avqustun 1-nə keçən gecə Kosovo hakimiyyətinə serblərə müvəqqəti güzəştlər etmək göstərişi verən ABŞ oldu.
Geosiyasi oyun "müharibə astanasında"dır. Məqsəd Rusiyanın Balkanlardakı vəziyyətə hansısa şəkildə təsir göstərə bilmədiyini və əksinə, ABŞ-ın vəziyyəti öz mülahizəsinə uyğun olaraq “həll etmək” qabiliyyətini nümayiş etdirməkdir. Burada Rusiya onilliklər ərzində özünü “serblərin yeganə müttəfiqi” elan etməsinin girovuna çevrilir.
Ancaq bu gün, hətta serblərə kömək etmək arzusu ilə "alışıb-yanan" Rusiya bunu edə bilməz. Xüsusilə, əslində, Serbiyanın qərbyönlü hökuməti dövründə. Bundan əlavə, Rusiyanın bütün əsas qüvvələri Ukraynadakı müharibədə bataqlıq içindədir. Və erməni millətçiləri və revanşistləri bədnam “Artsax” naminə Rusiyanı Türkiyəylə toqquşdurmağa nə qədər çalışsalar da, Rusiya buna razı olmayacaq.
Buna baxmayaraq, erməni millətçiləri və Rusiya Federasiyasındakı erməni lobbisi kəskin şəkildə “serblərin tərəfini tutdular”. Kremlin ruporu Marqarita Simonyan hətta “Üçüncü Dünya Müharibəsi”ni elan etməyə başladı. Və vəziyyətin gərginliyi sönükləşdikdən sonra "Üçüncü Dünya Müharibəsi bir ay təxirə salındı", deyə yazdı. Nəzərə alsaq ki, həmin “cəbhənin o tayında” Marqarita Simonyan döyüşçü və “ura-partiot" təxribatçı rolunu oynayır, daşlar öz yerinə oturur. Burada “Rusiyanın alçaldılması” və onun geosiyasi təsirinin azalmasının kombinasiyası var. Qazaxıstan məsələsində Marqarita Simonyan və onun əri Tiqran Keosayan öz təxribat xarakterli bəyanatları ilə artıq “səy göstəriblər”. İndi onlar Serbiya üçün “əlləşirlər”.

Ülviyyə, Hurriyyet.az


Ada Studiya

Ailə, uşaq, fərdi, hamilə, cütlük və ad günü çəkilişləri.
Əlaqə: 0557949055
İnstagram: _ada_studio
Tiktok: adastudiya


Load Time (S) : 0.057707